woensdag 3 april 2013 /

Artikelen / Het Parool

NOS doet niet onder voor James Bond

De NOS wil 29 en 30 april bijna achttien uur livetelevisie en 27 uur radio maken. Een enorme operatie, zeggen alle betrokkenen. Bij het in beeld brengen van de troonswisseling gaat de omroep voor groot, groter, grootst. Er draaien 160 camera's, waarvan 115 in Amsterdam. Naar verwachting zijn er vijfhonderd man voor de NOS aan het werk die dag met als basis de Dam.

 

Nieuwslezer Astrid Kersseboom zit met collega Rob Trip in een glazen studio op het plein, ter hoogte van Madame Tussauds. De radio-uitzendingen worden vanuit De Industrieele Groote Club gemaakt. De regie en techniek vormen een soort NOS-lintdorp van portakabins op de Nieuwezijds Voorburgwal, vanaf de Nieuwe Kerk richting CS.

 

Aan technische snufjes ontbreekt het niet. Zo snort een cable cam aan 280 meter kabel diagonaal over de Dam, hangt een helikopter met camera in de lucht en worden drones ingezet om vooropnames te maken. Er vliegt een NOS-vliegtuig boven de stad om de digitale verbindingen veilig te stellen.

 

Uit Oekraïne is een speedboot met speciale gestabiliseerde camera-arm gekomen, die normaal gesproken bij actiefilms wordt gebruikt. Nu moet het apparaat voorkomen dat het beeld dat van het IJ komt door de deining onscherp wordt. Om het James Bondkarakter van 'operatie troonswisseling' compleet te maken, rijdt er een gitzwarte, deels geblindeerde NOS Range Rover door Nederland.

 

De NOS is benoemd tot de host broadcaster: het beeld dat de omroep van de officiële plechtigheden maakt kan over de hele wereld worden uitgezonden, al dan niet tegen betaling. "Dat zegt iets over de goede relatie die de omroep met de Rijksvoorlichtingsdienst heeft," zegt Jan de Jong, algemeen directeur van de NOS. "In andere landen zie je dat de commerciële televisie een grote rol heeft bij dit soort uitzendingen, zoals bij de begrafenis van Margaret Thatcher."

 

Inderdaad is de rol van commerciële zenders als RTL en SBS beperkt op de laatste Koninginnedag. SBS maakt twee speciale uitzendingen van Hart van Nederland. RTL heeft meer uitzendingen: bij de commerciële omroep staan het Ontbijtnieuws, RTL Z, RTL Boulevard en het RTL Nieuws in het teken van de troonswisseling.

RTL stuurt twintig cameramensen op pad en heeft die dag 23 verslaggevers en redacteuren op de been. De omroep mag door de hele stad draaien, behalve in de kerk en het paleis. RTL moet die beelden aankopen en mag ze niet live uitzenden of archiveren. Wil de omroep het beeld later nog eens uitzenden, dan moet weer worden betaald. Over het bedrag wordt nog onderhandeld.

 

En dat steekt. "Ik merk dat ik gehinderd word door de situatie zoals die nu is gecreëerd," zegt Ron Kragten, chef binnenland van RTL Nieuws. "Die abdicatie is nationaal nieuws, terwijl maar één omroep het mag draaien. Zeer onbevredigend. Ik ben blij dat we het interview met het koninklijk echtpaar wel hebben binnengehaald en daarin serieus genomen zijn. Maar het aanwijzen van de NOS als host broadcaster is weer zo'n automatisme van de RVD. Je zou eigenlijk verwachten dat er een Europese aanbesteding had moeten komen. Dan hadden we kunnen bieden."

 

Wie wel volledig in zijn nopjes is, is Bart Barnas, hoofdredacteur van AT5. De omroep had al voor koningin Beatrix haar troonsafstand aankondigde het dak van het Double Tree Hotel gereserveerd voor een lange live-uitzending. "Wij hebben het enige vrije uitzicht op de Koningsvaart." De omroep zendt de hele dag live uit vanaf het dakterras en heeft verder ploegen door de stad lopen.

 

Beeld krijgt AT5 tegen minimale vergoeding van de NOS, omdat ook AT5 uit publieke middelen wordt betaald. "Aanwezig zijn in de kerk hoefde helemaal niet voor ons. Nee hoor, we hebben alles wat we hebben aangevraagd toegewezen gekregen. We zijn heel tevreden."

 

Live in Duitsland
Rond de 280 media krijgen toegang tot de persvakken en -boten in de extra beveiligde zone. Op het Rokin komt een internationaal mediadorp. In elk geval in België en Duitsland wordt de troonswisseling live uitgezonden. Met name Duitsland is verzot op koningshuisnieuws. Maar ook de belangstelling uit Japan is opvallend. De Japanse prinses Masako is bij de kroning; het is voor het eerst in elf jaar dat de overspannen Japanse kroonprinses zich weer aan een overzees bezoek waagt.