vrijdag 9 november 2012 /

Artikelen / Het Parool

Een baby'tje bij de familie Frank

Vlak voor de familie Frank onderdook, heeft er een ander Joods gezin bij hen ingewoond op het Merwedeplein. Na de oorlog heeft Otto Frank een belangrijke rol gespeeld bij de adoptie van Anneke Kohnke, de baby uit dat gezin, die als enige van de familie de Holocaust overleefde.

 


Dit onbekende deel uit de veelbeschreven geschiedenis van de familie Frank wordt ontvouwd in de nieuwe documentaire The baby van Deborah van Dam en researcher Martine van Poeteren. In de film, die komende week op het documentairefestival Idfa is te zien, wordt getoond hoe de familie Kohnke in mei 1942 introk bij de Franks. Anneke Kohnke was toen anderhalf jaar oud. Haar moeder kende Edith Frank nog uit Duitsland.

 

De periode dat de twee gezinnen met elkaar op het Merwedeplein woonden, duurde tot juli dat jaar. Toen dook de familie Frank zelf onder in het Achterhuis op de Prinsengracht. De Kohnkes gingen om onbekende redenen niet mee.

 

Uit de periode vlak voor de Kohnkes bij de Franks inwoonden, resten twee bijna identieke foto's uit het persoonlijk archief van Anneke Kohnke. Zelf zegt de inmiddels 72-jarige Kohnke daarover: "Ik heb een foto van een jong meisje dat precies op Anne Frank lijkt, met mij op haar schoot."

 

Het is echter de vraag of dat meisje wel Anne Frank is. De Anne Frank Stichting zegt stellig dat het niet om Anne gaat. Ze zou in die periode langer haar hebben gehad en magerder zijn geweest. Wel bevestigt de stichting dat de Kohnkes bij de Franks woonden en dat Otto Frank een doorslaggevende rol heeft gespeeld bij de adoptie.

Vader en moeder Kohnke vonden in de zomer van '42 zelf een onderduikadres in Ede. Een paar maanden later werden ze opgepakt. Zij overleefden de oorlog niet.

 

Anneke kwam in Voorburg terecht bij een pleeggezin. Na de oorlog werd de vierjarige Anneke door haar pleegouders naar een weeshuis gebracht. Otto Frank zocht haar drie maanden na zijn terugkeer in Amsterdam haar daar op en maakte zich er hard voor dat Anneke niet terug hoefde naar het gezin in Voorburg.

 

Frank vond uiteindelijk een oom en tante van Anneke in New York. In 1946 zette het Rode Kruis haar op een truck naar Le Havre vanwaar ze met een Amerikaanse boot vol overlevenden van de Holocaust naar New York werd gebracht.

 

Hoe groot de rol van Otto Frank bij de adoptie is geweest, werd pas duidelijk toen de documentaire al klaar lag voor montage. Deborah van Dam: "Dit hadden wij helemaal niet verwacht. Ik vind het heel bijzonder dat ze met elkaar in één huis hebben gewoond. Ik vind het ongelofelijk dat een man die zelf net zijn eigen gezin is kwijtgeraakt zo veel moeite doet om een ander kind te redden."