vrijdag 15 april 2016 / Webcambeeld ABN / ABN ING slechtvalk

Artikelen / Trouw

Broeden bij de banken

Berg of bedrijfspand, de slechtvalk voelt zich er thuis. De roofvogels broeden dit voorjaar op grote hoogte tussen bankiers van ABN en ING. 


"Eet dat beest soms duiven?" Met enige regelmaat liggen er afgekloven karkassen op de richel voor het raam van commercieel bankdirecteur Berend Dinkla. Zijn directiekamer - zware houten meubels, ramen tot aan de vloer - kijkt uit op de slechtvalkenkast van ABN Amro die aan de banktoren tegenover zijn kantoor is opgehangen.

Dat het een bijzondere valk is die de gevangen prooien bij hem in de etalage legt, dat wist Dinkla niet. Tot facilitair manager Rob Kuipers het hem vertelde. Kuipers is verantwoordelijk voor de ABN-kantoren op de Amsterdamse Zuidas en dus ook voor het slechtvalkenoptrekje, een kist ter grootte van een konijnenhok aan de gevel van de toren. De rondslingerende restjes prooi zijn geen probleem, alleen de poep moet bij tijd en wijle uit de nestkast, van het balkon van de Raad van Bestuur en de natuurstenen wand onder de kast geschrobd worden. "Ze vergen weinig onderhoud, ze schijten vooral hun eigen hok helemaal onder", zegt Kuipers.

De facilitair manager heeft al het een en ander met de wilde huisdieren te stellen gehad. Eind maart ontstond consternatie op station Zuid WTC, recht tegenover het hoofdkantoor van ABN Amro. Er zou een sluipschutter op het dak zitten. De politie was al gebeld. Navraag bij ABN leerde dat het om een cameraploeg ging. Een team van de natuurfilm 'De wilde stad' was bezig met opnames van het slechtvalkenpaar, het statief met geweer bleek een statief met camera.
Frits' valpartij
Al voor het sluipschutterincidentje haalden de slechtvalken het nieuws. Slechtvalk Frits werd in 2013 letterlijk in één klap een beroemdheid. Het slechtvalkenjong viel in het voorjaar uit de kast en wist heelhuids naar de veertiende etage te fladderen. Daar zat ze vast - ondanks de naam is Frits een vrouwtjesvalk. Haar vliegkunsten waren beroerd, naar beneden durfde ze niet. Terug naar boven, naar het nest, was al helemaal te moeilijk.

Daar zat ze dan, met haar pluizige kop voor het raam. Het bankpersoneel voerde haar stukken kip door een tochtrichel om haar in leven te houden. Twee weken later had Frits er genoeg van en stortte zich alsnog de diepte in. Weer weinig succesvol. Ze landde op de grond, en steeg niet weer op. Ze werd gevangen en teruggezet in het nest om het later nog eens te proberen.

De escapades van dat oenige jonge valkje bleken een like-kanon op Facebook. Oogst het gemiddelde banknieuwtje een stuk of vijftig likes, het bericht over de slechtvalk kreeg er bijna 50.000 en werd duizenden keren gedeeld via de sociale media.

Voor ABN Amro, dat toen nog gebukt ging onder het imago van geldverslindend staatsbedrijf, kan dat niet onwelkom geweest zijn. Toch was de slechtvalkkast geen uitgekookte pr-stunt. Ecoloog Martin Melchers had de valk in 2009 rond de toren zien cirkelen. Of er niet een nestkast kon komen, vroeg hij. Kuipers stemde toe en liet door een aannemer een kast bouwen. De 21ste etage bleek de beste plek. Dat wisten ze bij ABN zelf ook wel; het is de verdieping van de Raad van Bestuur.


Leeuw
Sinds dit jaar heeft ook de concurrent zo'n valk op het dak. Bij ING wonen de slechtvalken hoog in een van de torens bij de Amsterdam Arena in de Bijlmer. Boven het rechteroor van de ING-leeuw, met uitzicht op het Ajaxstadion, hangt de kast. "Ik moest wel even vragen of dat goed was, doorgaans wordt er niet gerotzooid met het logo", zegt Arie Maarten de Bruin, onderhouds- en energiemanager bij ING.

De kast hangt er pas een jaar. Net op tijd kocht De Bruin het goede grind bij de bouwmarkt om de laag keitjes onderin de kast aan te vullen - eerder was het grind dat op bodem ligt te ondiep, waardoor geen slechtvalk er een ei in zou willen leggen. Het slechtvalkenpaar, een vierjarig mannetje uit Eindhoven en een ouder onbekend vrouwtje, trokken er in oktober in.

Het jachtterrein van zowel de ING als de ABN-valken ligt vooral in de directe omgeving van de kasten, maar ook in de Amsterdamse binnenstad, waar prooien overal te vinden zijn. In duikvlucht haalt een slechtvalk 200 tot 260 kilometer per uur, dat maakt deze vogel het snelste dier ter wereld. Zo'n volgevreten patatdolly van de Dam is dan ook zo goed als kansloos.

De ING-slechtvalk is ook al in de Arena gesignaleerd, waarschijnlijk om een Ajaxduif die werd aangetrokken door de graszaadjes, te snaaien. "Ze merken niet eens dat ze gegrepen worden", weet Jelle Boef, vastgoedbeheerder bij ING en in zijn vrije tijd vrijwilliger bij Artis.

De valken eten ook veel kleinere vogels. Onlangs lag de kast vol zwarte en witte veren, die herinnerden aan de bonte specht die er eerder soldaat was gemaakt.

De ING-slechtvalken worden, net als hun soortgenoten bij ABN, gefilmd, zij het met een eenvoudiger camera en een slechte internetverbinding. Daardoor kan niet iedereen via een livestream meekijken, zoals bij ABN Amro wel het geval is.

Een écht kijkje in de kast blijft voorlopig voorbehouden aan de beheerders van de bankgebouwen; af en toe zet De Bruin wat beelden op YouTube en het ING-intranet. Uit die beelden bleek onlangs dat er vier eieren in het nest liggen. De Bruin, lachend: "Eén meer dan bij ABN!"

 


Roofvogel maakt trage comeback
Er broeden nu zo'n 150 paar slechtvalken in Nederland. Tot de jaren zestig was de slechtvalk hier een veelvoorkomende wintergast, maar door het gebruik van pesticiden in zijn broedgebied in Noord-Europa werd de soort gedecimeerd.

Sinds de jaren negentig maakt de slechtvalk een langzame comeback, onder andere doordat er zowel in Nederland als in België en Duitsland nestkasten geplaatst worden. De vogel is nog altijd zeldzaam. De slechtvalk staat dan ook nog steeds op de Rode Lijst.